Yetişkin Atölyesi: Kırılganlıktaki Güç: Sanat Temelli Bir Araştırma Alanı

Arter’de devam eden “Basınç Altında Suyun Üstünde” başlıklı grup sergisinin odaklandığı temalardan yola çıkan “Kırılganlıktaki Güç” isimli atölye dizisi, sergiye eşlik eden aynı adlı kitap için de yeni bir metin kaleme alan Aylin Vartanyan Dilaver ile Jale Karabekir yürütücülüğünde gerçekleşecek.

Dört oturumdan oluşan atölye, katılımcılara sanat, oyun, beden ve hareket temelli egzersizler aracılığıyla yaratıcı uygulama alanlarını genişletecek estetik bir zemin sunacak. Katılımcılar, günümüzün çoklu krizlerinin yol açtığı bireysel ve toplumsal çatışmalardan hareketle, sergiyle ilgili izlenimlerini ses, hareket, görsel sanatlar, drama ve şiir gibi farklı sanatsal ifade biçimleri üzerinden grup dinamiği içinde ve süreç odaklı olarak irdeleyecek. Herhangi bir sanat dalında yetkinlik gerektirmeyen atölyenin amacı, merakın itici gücüne alan açmak, sanat üretiminde odaklanmanın dönüştürücü etkisini görünür kılmak ve böylece krizler çağındaki dünyamıza yeni, estetik anlam alanlarını yaratmaktır.

Katılımcıların, atölyeye katılmadan önce sergiyi ziyaret etmeleri önerilir. Basınç Altında Suyun Üstünde sergisi, Arter’in açık olduğu her gün ücretsiz olarak ziyaret edilebilir.

*Etkinlik dili Türkçedir.

Aylin Vartanyan Dilaver, öğrenme ve yaratıcı canlılık süreçlerinde sanatın dönüştürücü gücünü merkeze alan bir eğitmen ve araştırmacıdır. Barnard College ve Columbia Üniversitesi’nde politik ekonomi ve edebiyat alanlarında eğitim aldı; uzun yıllar Boğaziçi Üniversitesi’nde eleştirel okuma ve yazma dersleri verdi ve aynı kurumun Barış Eğitimi Merkezi’nin kurucu eğitmenlerinden biri oldu. 2005’te Augusto Boal’in Ezilenlerin Tiyatrosu yaklaşımıyla tanışması, sanatı toplumsal değişimin dili olarak görmesine ve yaratıcılığı güvenli paylaşım alanları açmak için kullanmasına ilham verdi. 2010’da başladığı European Graduate School’daki doktora çalışmasını, İstanbul’da yaşayan Ermeni kadınların sessizlik ve hatırlama deneyimlerini dijital hikâye anlatımı ve post-hafıza perspektifleriyle bir araya getiren araştırmasıyla tamamladı. 2011’den beri sanat temelli atölyeler yürütüyor. Çalışmalarında, katılımcıların kendi hikâyelerine ve beden bilgeliğine şefkatle yaklaşabilecekleri kapsayıcı ve güvenli alanlar açmayı amaçlıyor. İstanbul’daki Dışavurumcu Sanatlar Enstitüsü’nde eğitmen olarak; üniversite içinde ve dışında ise sanat temelli öğrenme ortamları tasarlayarak yolculuğunu sürdürüyor. Kişisel hafıza, kolektif tanıklık ve estetik araştırmalarla örülmüş yazılar kaleme alıyor ve Ermeni kadın akademisyen ve sanatçılardan oluşan Parrhesia Kolektifi’nin kurucu üyelerinden biri olarak çalışmalar yürütüyor.

Jale Karabekir İstanbul Üniversitesi Dramaturji ve Tiyatro Eleştirmenliği Bölümü’nden mezun olduktan sonra Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde (2004) yüksek lisans eğitimini tamamladı. 2002–2006 yılları arasında bu bölümde araştırma görevlisi olarak çalıştı. 2008–2020 yılları arasında Işık Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Bölümü’nde yarı zamanlı öğretim görevliliği yaptı; 2020–2024 yılları arasında ise Kadir Has Üniversitesi’nde yürütülen “Ulusal Abjeksiyonu Sahnelemek” başlıklı araştırma projesinde idari görev üstlendi.

Kadınlarla tiyatro çalışmalarına 1996’da Gazi Mahallesi’nde başladı. 1998–2002 yılları arasında Okmeydanı Toplum Merkezi’nde kadınlarla tiyatro, Ezilenlerin Tiyatrosu ve yaratıcı yazma atölyeleri yürüttü. Ezilenlerin Tiyatrosu kolaylaştırıcısı ve jokeri olan Karabekir, 2008’de kurulan Ezilenlerin Tiyatrosu Merkezi–Türkiye’nin kurucu üyelerindendir. Kadınlar, gençler, öğrenciler, karma gruplar, aktivistler ve farklı meslek gruplarıyla yurt içinde ve dışında çeşitli temalarda atölye çalışmalarını sürdürmektedir.

Jale Karabekir, 2000 yılında kurulan feminist tiyatro topluluğu Tiyatro Boyalı Kuş’un genel sanat yönetmenliğini yürütmektedir. Tiyatro Boyalı Kuş, alternatif feminist oyun yapımlarının yanı sıra gönüllü katılımcılarla gerçekleştirdiği Feminist Dramaturjiyle Okuma Tiyatrosu etkinlikleri ve atölyeleriyle de üretimlerine devam etmektedir.

Toplumsal cinsiyet ve performans konularında çeşitli dergi ve gazetelerde yayımlanmış yazıları, ulusal ve uluslararası konferanslarda sunulmuş bildirileri bulunan Karabekir’in, “Türkiye’de Kadınlarla Ezilenlerin Tiyatrosu: Feminist Bir Metodolojiye Doğru” başlıklı kitabı Agora Kitaplığı tarafından 2015’te yayımlanmıştır. Feride Eralp’la birlikte Türkçeleştirdiği Henrik Ibsen’in “Bir Bebek Evi (Nora)” ile yayına hazırladığı Şahabettin Süleyman’ın “Çıkmaz Sokak” ve August Strindberg’in “Matmazel Julie” adlı kitaplar da Agora Kitaplığı yayınları arasındadır. Karabekir’in 2010’dan bu yana yazdığı feminist oyun metinleri, Agora Kitaplığı tarafından iki cilt hâlinde 2025 yılında yayımlanmaktadır.