Tulum Çalma Sanatı : Sonneurs - Erwan Keravec & Aycan Yeter

Tulum Çalma Sanatı: Sonneurs_Erwan Keravec & Aycan Yeter

Erwan Keravec tarafından kurulan ve yönetilen Sonneurs, geleneksel Kelt gaydaları ve nefesli çalgılarla yeni müzik icra eden, Bretonyalı özgün bir dörtlü. Topluluğun Türkiye prömiyerinin programında, Avustralyalı besteci Olivia Bettina Davies'in dünya prömiyerini yapacak Enfold adlı eseri ve ünlü elektronik besteci Jessica Ekomane'ın akustik enstrümanlar için yazdığı ilk eser olma özelliğini taşıyan Latitudes de dahil olmak üzere, Sonneurs için bestelenen en iyi eserlerden bir seçki yer alıyor. Konserin ilk bölümü, Arter binasının açık fuayelerinde bir tür gezici konser şeklinde gerçekleşecek ve
Philip Glass'ın 1969 tarihli ikonlaşmış minimalist bestesi Music in Similar Motion’ın nefes kesen düzenlemesiyle sona erecek.
Sonneurs'ün programı, tulum sanatçısı Aycan Yeter'in ara performansıyla zenginleştiriliyor ve tamamlanıyor. Kelt gaydalarının aksine, Kuzey ve Doğu Anadolu'nun dağlık yaylalarına özgü bir enstrüman olan tulumun dem (drone) borusu yoktur. Aynı akortta, eşit büyüklükte, paralel ve birbirine bağlı iki gaydası vardır; bu da, sınırlı bir ton aralığına karşın, iki sesli bir tını etkisi üretmeye de olanak tanır.

Dokuzu solo gayda için (Nu Piping) ve dördü de vokal ve gayda üçlüsü için (VOX) olmak üzere ilk on üç çağdaş müzik eserinden sonra Erwan Keravec, kendi enstrümanının ötesine geçmek ve güçlü bir kültürel kökeni dönüştürmek için daha neler yapabileceğini araştırmak istedi. Bunu başarmak için, Breton gayda geleneğinin dört enstrümanını bir araya getiren bir gayda dörtlüsü kurdu. Bu enstrümanlar arasında tarihi bombard ve binioù kozh’un yanı sıra, son yüzyılda Breton gaydası hâline gelen İskoç gaydası ve bagadou'da (bagad'ın çoğulu: Breton gayda grupları) bombard ile gaydaya karşıt bir unsur olarak icat edilen trélombard da yer alıyor. Kültürel özellikleriyle öne çıkan enstrümanlardan müteşekkil bu dörtlü, ham sesi, zengin tınısı, kesintisiz binioù ve gayda rezonansı, yoğun armonik dokusu ve elbette güçlü sesiyle dikkat çekiyor.

Erwan Keravec & Sonneurs hakkında:
1974 doğumlu Breton gayda sanatçısı, besteci ve alanında öncü bir doğaçlamacı olan Erwan Keravec, 20 yılı aşkın süredir Kelt gayda geleneğini (gayda, biniou, bombard) halk müziğinin kısıtlamalarından kurtarıp yeni müziğe açmak için çalışıyor.
Çalışmalarına solo projelerle başlayan, ardından ikili ve üçlü gruplarla (Bask şarkıcı Beñat Achiary ile olduğu gibi, kimi zaman vokal eşliğinde) devam eden Keravec, zaman zaman genişleyerek sekizliye dönüşen gayda dörtlüsü Sonneurs'ü 2015 yılında kurdu.
Orijinal besteler, doğaçlamalar ve sipariş edilen eserlerle birlikte Sonneurs, akustik gayda için –hem elektroniklerle hem de elektronikler olmaksızın– hatırı sayılır bir yeni müzik repertuarı oluşturdu. Bu repertuar çeşitli CD'lerde de kayda geçti.

Aycan Yeter hakkında:
1984 yılında İstanbul'da doğan, aslen Rize'nin Pazar ilçesinden olan Aycan Yeter, Londra’da yaşayan bir müzisyen, besteci ve eğitimcidir. Anadolu’ya özgü bir gayda türü olan tulum üzerine yoğunlaşan Yeter, çalma tekniklerini ve tulumun ifade olanaklarını araştırarak kendine özgü bir müzik dili geliştirdi. Müzik alanında hem akademik hem de uygulamalı çalışmalar yapan Yeter, San Francisco'daki müzik eğitiminin ardından Yıldız Teknik Üniversitesi'nde Ses Mühendisliği okudu. Bu geçmişi, geleneksel müzik bilgisini çağdaş ve teknik yaklaşımlarla birleştirmesinde önemli bir rol oynadı. Bireysel sanat projelerinin yanı sıra, çeşitli sanatçı ve gruplarla çok sayıda canlı performans ve stüdyo kaydında yer aldı. Tulum için kaleme alınan ilk metot kitabının da yazarı olarak alana önemli bir katkı sağlayan ve tulumun geleneksel sesini çağdaş müzik bağlamlarına taşımayı amaçlayan Yeter, tulumu progresif rock ile birleştiren Gormot grubunun kurucusu, gaydacısı ve vokalistidir. Gormot, ilk albümü Gormot – The Birth'ü Kasım 2025'te yayınladı.